کاوش موضوع سرب
صفحه اصلی
سرب
سرب () یک عنصر شیمیایی است که نماد شیمیایی آن Pb (برگرفته از واژه لاتین plumbum) و عدد اتمی آن ۸۲ است. این عنصر یک فلز سنگین است که چگالی آن از بیشتر مواد رایج بالاتر است. سرب دارای سختی موس کم و شکلپذیری بالا است و همچنین نقطه ذوب نسبتاً پایینی دارد. هنگامی که تازه بریده میشود، سطح آن به رنگ خاکستری براق با تهرنگی آبی است، اما پس از قرار گرفتن در معرض هوا، به رنگ خاکستری کدر تغییر مییابد. سرب دارای بالاترین عدد اتمی در میان ایزوتوپهای پایدار است و سه مورد از ایزوتوپهای آن نقطه پایان زنجیره واپاشی اصلی عناصر سنگینتر هستند.
سرب یک فلز پسواسطه نسبتاً غیرفعال است. ویژگی فلزی ضعیف آن با آمفوتر بودن آن مشخص میشود؛ سرب و اکسیدهای سرب با اسیدها و بازها واکنش نشان میدهند و تمایل به تشکیل پیوند کووالانسی دارند. ترکیبهای شیمیایی سرب معمولاً در عدد اکسایش +۲ پایدارترند تا در +۴ که در اعضای سبکتر گروه کربن رایج است. استثناهای این قاعده عمدتاً به ترکیب آلی سرب محدود میشوند. همانند سایر اعضای این گروه، سرب تمایل دارد با خودش پیوند برقرار کند (catenation) و میتواند زنجیرهها و ساختارهای چندوجهی تشکیل دهد.
از آنجایی که سرب بهراحتی از کانسنگهای خود استخراج میشود، مردمان پیشاتاریخ در خاور نزدیک با آن آشنا بودند. گالن، یکی از سنگهای معدنی اصلی سرب، اغلب دارای نقره نیز هست. علاقه به نقره موجب آغاز استخراج گسترده و استفاده از سرب در روم باستان شد. تولید سرب پس از سقوط امپراتوری روم غربی کاهش یافت و تا انقلاب صنعتی به سطح قابل مقایسهای نرسید. سرب نقش مهمی در توسعه چاپ فشاری داشت، زیرا چاپ سربی را میتوان بهراحتی از آلیاژهای سرب قالبگیری کرد. در سال ۲۰۱۴، تولید سالانه جهانی سرب حدود ده میلیون تن بود که بیش از نیمی از آن از بازیافت به دست میآمد.
چگالی بالا، نقطه ذوب پایین، شکلپذیری و پایداری نسبی در برابر اکسایش-کاهش، سرب را به فلزی کاربردی تبدیل کرده است. این ویژگیها، همراه با فراوانی نسبی و هزینه پایین، منجر به استفاده گسترده از آن در ساختوساز، لولهکشی، باتری اسید-سرب، گلوله، ساچمه، جرم (فیزیک)، لحیمها، مسوارها، آلیاژهای گدازپذیر، رنگ سربی، تترااتیلسرب و محافظهای سربی شده است.
سرب یک نوروتوکسین است که در بافتهای نرم و استخوانها تجمع مییابد. این عنصر به سیستم عصبی آسیب میزند و با اختلال در عملکرد آنزیمهای زیستی، باعث اختلال عصبی میشود که میتواند از مشکلات رفتاری تا آسیب مغزی متغیر باشد. همچنین، بر سلامت عمومی، سیستمهای قلبیعروقی و کلیوی تأثیر منفی میگذارد. سمیت سرب نخستین بار توسط نویسندگان یونانی و رومی باستان ثبت شد که به برخی از نشانههای مسمومیت با سرب اشاره کردند، اما این موضوع تا اواخر قرن ۱۹ میلادی در اروپا بهطور گسترده شناخته نشد.... بیشتر در ویکی پدیا